Las Fallas de San José in Valencia

Zin in een spectaculair feest? Dan mag je Las Fallas niet missen! Las Fallas de San José (Catalaans: Les Falles) wordt elk jaar in maart in Valencia gevierd. Het feest vindt rond 19 maart plaats, ter ere van St. Jozef Dag, en trekt vele toeschouwers uit heel Spanje. Elke buurt van de stad heeft haar eigen lokale 'festivalorganisatie', de zogenaamde Casal Faller. De verschillende Casal Fallers, zamelen het gehele jaar door geld in, door het houden van feesten en paella-diners, ook al is 'diner' in dit geval een erg groot woord. Met het geld maakt elke Casal Faller uiteindelijk een falla, dat bestaat uit een enorme pop van papiermaché, op een enorm stuk karton of hout volgestopt met vuurwerk. Al deze fallas vormen eerst een grote parade en worden daarna massaal afgebrand door het afsteken van het vuurwerk, wat een spektakel en enorm veel lawaai oplevert.

In vuur en vlam
Las Fallas zet Valencia werkelijk op zijn kop. Het trekt miljoenen bezoekers aan en de hotels zitten dan ook overvol. Auto's worden gedurende een week niet in het centrum toegelaten en openbaar vervoer is dan het enige vervoermiddel. De stad staat letterlijk in brand met vreugdevuren, vuurwerk en explosies. Hoofdpersonages tijdens deze feestelijke week zijn de poppen (fallas) die op 19 maart in brand gestoken worden. Eerst gaat er een wedstrijd aan vooraf om de mooiste pop.

De verschillende wijkcomités van de stad maken elk een pop, jaarlijks meer dan 400. Deze poppen zijn echte kunstwerken geworden waarbij de expressie zeer belangrijk is. Maak de "pyromaan" in jezelf los en geniet van het kleurrijke feest en de warme cultuur. Een feest voor de ogen, de mond en de oren. In korte tijd beleef je de cultuur, de mensen en alles wat leuk is Valencia.  

Het is lente!
Tegenwoordig wordt met Las Fallas de terugkeer van de lente gevierd. Las Fallas betekent letterlijk 'De Vuren' en is oorspronkelijk een heidens ritueel uit de middeleeuwen om het kwaad uit te branden. Zoals vele van oorsprong heidense gebruiken zijn ook Las Fallas door de Katholieke kerk 'geconfisceerd' en gekoppeld aan de viering van een heilige.

Las Fallas in Valencia ontwikkelde zich met de verbranding van de houten olielamphouders, voor de viering van het einde der donkere dagen. De timmerlieden gebruikten deze zogenaamde parots in hun werkplaats tijdens de winter. Ze brachten ze voor verbranding in de lente naar buiten, versierden ze met oude kleren en maskers, roddelend verwijzend naar een autoriteit. Al dan niet symbolisch, wordt het hout nog steeds gebruikt bij de constructie van de fallas. De brand- en vuurwerk apotheose is ter ere van de feestdag van Sint Jozef, de beschermheilige van de timmerlieden.

Metershoge sculpturen
Met de Plantà-ceremonie worden de Fallas in de straten opgericht. Een bezoek aan de opbouw gaat gepaard met een lach, maar vooral met enorme bewondering. De soms wel twintig meter hoge sculpturen zijn gemonteerd op een houten frame, verfraaid met papier-maché, kunststof, was en verf. In opdracht van de Valenciaanse buurtschappen, de Barrios, worden zo'n vierhonderd kunstwerken door vele mensen vervaardigd. Onder leiding van een Fallas-comité werken deze vakspe***ten gedurende een heel jaar intens aan de sculpturen, die soms tienduizenden euro's kosten. De fallas geven satirische scènes weer die de draak steken met beroemdheden, twisten of evenementen. De kleurrijke en reusachtige beeltenissen worden omringd door vele ninots die zorgen voor het complete verhaal. Deze kleinere satirische en symbolisch cartooneske figuren zijn eveneens ware kunstwerken.

Vuurwerkschouwspel
Zeg je Fallas, dan zeg je dus vuurwerk. Vanaf de vroege ochtend tot diep in de nacht marcheren meer dan driehonderd buurtbands door de straten. Dagelijks vanaf 7 uur wekken ze de slapenden met de ceremoniële Despertà: het begin van de explosies die op ieder moment van de dag zijn te horen. Met een knetterend geweld laten de dagelijkse Mascletà de aarde beven. Kettingen van rotjes en andere knallers hangen aan balkons, bomen en straatlantaarns. Duizenden toeschouwers kijken toe hoe iedere buurtgroep de meest luidruchtige probeert te zijn, uiteraard onder toeziend oog van politie en brandweer.

Het vuurwerkgeknal is tevens een inleiding op het nachtelijke sierlijke schouwspel. De Nit de Foc, op middernacht 18 maart, is de meest spectaculaire van alle vuurwerkshows. De hemel boven Valencia wordt gekleurd met sprankelende bloemen, gigantische vuurvliegen en andere fantasievolle knallers en explosies.

Finale
De finale van de Fallas, op 19 maart, is de meest feestelijke en tegelijk ook weer de meest trieste dag van het afscheid. Je voelt de spanning als de emoties echt los beginnen te komen en het vuurwerk nog luider wordt. Dit is de laatste kans om de fallas en de ninots te bewonderen, voor ze hun gedoemd lot ondergaan. De laatste Mascletà, de laatste dansfeesten, het laatste eten en drinken en tenslotte de climax: la cremà (de verbranding). Deze avond en nacht gaan alle fallas in vlammen op en de satire verdwijnt. Op vele locaties in de stad worden de bijzondere creaties tot ashoopjes gereduceerd. De poppen worden volgepropt met vuurwerk en in totale duisternis ontstoken. De mooiste verbranding vindt plaats op het Plaza del Ayuntamiento.

Om tien uur 's avonds beginnen de kinder-fallas, gevolgd door de grote, monumentale, fallas. Na middernacht eindigt het spektakel met de winnende falla en de enorme officiële falla van de stad, op het Plaza del Ayuntamiento. Duizenden toeschouwers proberen door het rookgordijn een glimp van dit ritueel op te vangen. Vele omstanders uiten hun emoties in gezang, gejammer en met betraande gezichten. En er wordt not één keer gefeest en gedanst.

En... als je de volgende dag, waarschijnlijk wat later dan normaal, ontwaakt... dan blijken vrijwel alle sporen van het spetterende festijn uitgewist. Valencia beraadt zich al weer over het budget en ontwerp voor de Fallas van de volgende lente.

Meer informatie:
www.fallas.com
www.fallasfromvalencia.com
Hotels in Valencia: booking.com
Voordelig vliegen vanuit Nederland: www.transavia.com

(einde artikel)